Dağlardan toplanan sumak dibeklerde dövüp işledikten sonra tüketicinin evine giriyor

Karaman'ın kuzeyinde bulunan sönmüş volkanik Karadağ'da yetişen sumak, kadınlar tarafından toplanıp taş dibeklerde dövülerek sofra kullanımına hazırlanıyor.

Ekonomi 26.08.2021, 16:38 yavuzer yılmaz
12
Dağlardan toplanan sumak dibeklerde dövüp işledikten sonra tüketicinin evine giriyor
banner10

.w3-content { max-width: 100%; margin: auto;} .w3-tooltip, .w3-display-container {position: relative;} .w3-black, .w3-hover-black:hover { color: #fff!important; background-color: #000!important;} .w3-display-left { position: absolute; top: 50%; left: 0%; transform: translate(0%,-50%);-ms-transform: translate(-0%,-50%);} .w3-display-right { position: absolute; top: 50%; right: 0%; transform: translate(0%,-50%);-ms-transform: translate(0%,-50%);} .w3-btn, .w3-button {-webkit-touch-callout: none;-webkit-user-select: none; -khtml-user-select: none;-moz-user-select: none; -ms-user-select: none;user-select: none;} .w3-btn, .w3-button {border: none;display: inline-block;outline: 0;padding: 8px 16px;vertical-align: middle;overflow: hidden;text-decoration: none;color: inherit;background-color: inherit;text-align: center;cursor: pointer;white-space: nowrap;}❮❯

Dağlardan toplanan sumak dibeklerde dövüp işledikten sonra tüketiciye ulaşıyor

Dünyada sayısız çeşidi bulunan sumak ağacı, Türkiye'de Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ege bölgelerinde dağlık alanlarda bolca yetişiyor. Karasal iklime sahip Karaman'ın hemen kuzeyinde sönmüş volkanik Karadağ'da da endemik bir sumak türü bulunuyor.

Yüzlerce yıldır köylülerin kendi kullanımları için topladığı Karadağ sumağı artık özellikle kadınlar için bir iş kolu haline geldi. Kadınların topladığı sumak, işlendikten sonra tüketicilere sunuluyor.

Karadağ'ın çevresindeki Madenşehri köyünün muhtarı Durmuş Ali Demir AA muhabirine, köylerinin yüzlerce yıllık bir tarihe sahip olduğunu söyledi.

Hitit, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı izlerinin görülebildiği köyün eşsiz bir doğaya sahip olduğunu ifade eden Demir, "Dağda hiçbir su kaynağı yok. Bununla birlikte her türlü sebze ve meyve sulanmadan yetişebiliyor. Ilıman iklimlerde yetişebilen bitkileri görmek mümkün. Bunlardan en önemlisi sumak." dedi.

"Sumağın işlenmesi de toplanması gibi oldukça zahmetlidir"

Köyün üstündeki dağlık alanda doğal olarak yetişen sumağın Karadağ'a has bir endemik tür olduğunu belirten Demir, şunları kaydetti:

"Sumak bizim köyümüzün dışında Karadağ'ın çevresindeki Üçkuyu köyünde de bulunuyor. Sumak doğal olarak yetişen çalı şeklinde bir bitki. Dünyada birçok çeşidi var. Fakat bizim bölgemizde yetişen sumak, bin 200 ile bin 700 rakımlarda yetişebilen, kışın soğuktan etkilenmeyen bir tür. Sumak ağustos aylarının başından eylülün ortalarına kadar toplanır. Özellikle kadınlar toplayıp, sofraya gelecek şekilde işlerler. Bunun çeşitli evreleri var. Önce bitkinin ucundaki kırmızı taneler toplanır. Toplanan sumak tohumları, damlarda güneşte kurutulur, savrulup temizlenir. Sonra taş dibeklerde 2 saat kadar dövülüp, kabuğu çekirdeğinden ayrılır. Tekrar elenir ve kalan kısım sofralarda kullandığımız sumaktır. Sumağın işlenmesi de toplanması gibi oldukça zahmetlidir."

"Coğrafi işaret almak istiyoruz"

Bu sumağın hak ettiği değeri görebilmesi için coğrafi işaret alması gerektiğinin altını çizen Demir, "Bu sumak türü endemik, buraya özgü. Yapılışı geleneksel. Dövdüğümüz dibeklerimiz bile yüzlerce yıllık taş dibekler. Köylülerimiz bu sumaktan gelir elde ediyorlar ama yeterli değil." diye konuştu.

"Özellikle yurt dışından gelen vatandaşlar bolca alıyorlar"

Dağlardan her yıl sumak toplayan Gülşen Tanrıverdi (62) ise geçmişte ekip biçtikleri tarlaların zaman içinde sumak ormanına dönüştüğünü söyledi.

Köyde bolca sumak yetiştiğini anlatan Tanrıverdi, şöyle devam etti:

"Buradan sezonu geldiği zaman sumakları topluyorum, kurutup dövüyoruz. Dağlık alanda çok var. Ben çok fazla yapamıyorum ama köyümüzde yapanlar var. Belli bir piyasası yok. Ben kilosunu 80 liraya satıyorum. Onu da herkese satmıyorum. Eşe dosta, çocuklarımıza da dağıttığımız oluyor. Köyümüze gezmeye gelenler, buranın sumağını bilenler gelip alıyorlar. Özellikle yurt dışından gelen tatilciler bolca alıp götürüyorlar. Yaşı genç olanlar bolca toplayıp satıp aile bütçelerine katkı sağlıyorlar."

Yorumlar (0)
19
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31