Tescilli yerli yer fıstığı 'Ayşehanım' GAP çiftçisine alternatif ürün olcak

Tescilli yerli yer fıstığı

Ekonomi 18.10.2021, 11:00 yavuzer yılmaz
8
Tescilli yerli yer fıstığı 'Ayşehanım' GAP çiftçisine alternatif ürün olcak
banner10

Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde görevli Dr. Ayşe Nuran Çil tarafından yerli tohum üzerinden yürütülen ıslah çalışmaları sonucunda geliştirilen ve 2018 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Müdürlüğünce tescil edilen "Ayşehanım" yer fıstığı çeşidi, dekar başına verimi, tane büyüklüğü ve lezzetiyle dikkati çekiyor.

Çerezlik ve diğer endüstriyel ürünlerde kullanım için bütün özelliklere sahip olan çeşidin GAP bölgesinde ekiminin yapılması ve yaygınlaşması için de çalışma başlatıldı.

Bu kapsamda Doğu Akdeniz ve GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü müdürlükleri iş birliğiyle Şanlıurfa'nın Harran Ovası ve Bozova ilçesinde deneme ekimi yapıldı.

Deneme üretimlerinde bu fıstık çeşidinin bölgede sağladığı verimle alternatif ürün olarak yetiştirilebileceği belirlendi.

Ürünü geliştirdiği için yer fıstığına ismi verilen Dr. Ayşe Nuran Çil, AA muhabirine, çerezlik kalitesi oldukça yüksek olan çeşidin 12 yıllık bir çalışmanın ardından tescil edildiğini söyledi.

Ayşehanım yer fıstığının çerez piyasasındaki en kaliteli çeşitlerden biri olduğunu belirten Çil, kavrulduğunda tadında acılık oluşmaması ve renginin bozulmamasından dolayı tescilli çeşidin ezme, baklava ve vegan sektöründe yer sütü olarak rahatlıkla kullanılabileceğini ifade etti.

Çil, bitkinin toprak altındaki kök bölgesinde çok fazla bakla oluşturduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

"Hem verimi hem tane büyüklüğü hem de hastalıklara karşı, özellikle kök çürüklüğü hastalığına da dayanıklı olduğu için verim değerlerinde dekar başına kabuklu olarak 550-600 kilogram, iç olarak ise yüzde 75 oranında net randıman sağlamakta. Şu anda GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile çalışmalar yürüttük. Şanlıurfa'da kırmızı ağır topraklarda ve Bozova ilçesinde beyaz kireçli topraklarda olmak üzere 2 alanda denemelerimizi yaptık. Her iki toprak yapısında da olumlu sonuçlar aldık. İki alanda da besleme ve teknik konularda farklılıklar belirledik. Bu bölgede Ayşehanım yer fıstığı çeşitlerinin üretiminin yapılması için çalışmalarımızı yürüteceğiz. Bununla ilgili de eğitimler ve yayınlar yapmayı planlıyoruz."

Sınır bölgelerindeki arazilerde fıstık üretilmesi önerisi

Şanlıurfa'nın sınır hattında bulunduğunu, uzun boya sahip tarım bitkilerinin ekilmesine izin verilmediğini belirten Çil, bu bölgedeki arazilerin yer fıstığı ekimi için rahatlıkla kullanılabileceğini ifade etti.

Yer fıstığının kısa boyu sayesinde bu bölgelerde herhangi bir güvenlik sorunu oluşturmayacağına işaret eden Çil, şöyle konuştu:

"Yer fıstığı hem yerin altında yer alan tanelerindeki yüzde 50 yağ oranı kapasitesiyle çerez, yağ ve gıda sanayine katkı sağlayabilir hem de üst bitki aksamıyla da hayvan yemi olarak değerlendirilmesi söz konusu. Hayvanların kaba yem ihtiyacının bu bölgelerden karşılayabilmek için bu yer fıstığının kuru madde olarak sindirilmesi oldukça kolay, dolayısıyla balya yapılarak yem sanayisinde rahatlıkla kullanılabileceğini biliyoruz. Hatta gerekirse sınır bölgelerinde üretilecek yer fıstığının bitki kısmının bir bölümü alınarak biyogaz olarak değerlendirilmesi mümkün görünüyor. Dolayısıyla bu yer fıstığı çeşidimizin potansiyelinin burada artırılacağını düşünüyoruz."

"Alternatif ürün olarak tavsiye ediyoruz"

GAP Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Halil Hatipoğlu da kurum olarak bölgedeki tarım bitkisi çeşidini artırmaya yönelik çalımalar yürüttüklerini, bunlardan birinin de yer fıstığı olduğunu söyledi.

Yerli ve milli çeşit olan Ayşehanım yer fıstığının Talat Demirören Araştırma İstasyonu'nda 5 dekarlık alana ekimini yaptıklarını kaydeden Hatipoğlu, "Harran Ovası'nın göbeğindeki araştırma istasyonumuzda bu yer fıstığı çeşidinin ana ürün olarak nisan ayında ekimini yaptık. Şu anda hasat dönemine yaklaşmaktayız. Yaptığımız incelemelerde yer fıstığı bitkisinin tane tutumu çok iyi, veriminin dekar başına 500 kilogram olarak gerçekleşmesini bekliyoruz." diye konuştu.

Hatipoğlu, amaçlarının, bölgedeki çiftçiler alternatif ürün aradıklarında arazilerine susam, soya fasulyesi, yer fıstığı gibi bitkilerin rahatlıkla ekimini yapmalarını sağlamak olduğunu anlatarak, böylece arazilerin organik yapısının gelişeceğini bildirdi.

Yer fıstığının çiftçilere kar sağlayan bir bitki olduğuna dikkati çeken Hatipoğlu, "Bu nedenle düzenlediğimiz tarla günü etkinliğiyle Ayşehanım yer fıstığı çeşidini çitçilerimize tanıttık. Çiftçilerimiz bu yer fıstığının rahatlıkla ekimini yapabilir. Verimiyle kendini kanıtlayan bir çeşit." dedi.

Yorumlar (0)
6
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11