Cezayir'de 'Hirak' protestoları, başlangıcındaki 'taleplerle' iki yıldır artçı etkisini devam ettiriyor

Cezayir, Abdulaziz Buteflika'nın kötü sağlık durumuna rağmen yönetimde kalma gayreti karşısında başlayan Şubat 2019 tarihli Hirak protesto hareketinin 2. yıl dönümüne, sokağın taleplerinin ülke siyasetine hala etki ettiği bir tabloda giriyor.

Genel 22.02.2021, 13:45 yavuzer yılmaz
3
 Cezayir'de 'Hirak' protestoları, başlangıcındaki 'taleplerle' iki yıldır artçı etkisini devam ettiriyor
banner10

Cezayir, Abdulaziz Buteflika'nın kötü giden sağlığına rağmen 5. dönem için cumhurbaşkanlığına aday olmasıyla başlayan halk protestolarının ardından hareketli bir döneme girdi. Giderek ivme kazanan ve ülke geneline yayılan protestolar karşısında Buteflika, ordunun sözlü müdahalesiyle Nisan 2019'da istifa etmek zorunda kaldı.

  • Cezayir'de cumhurbaşkanlığı affıyla 33 aktivist serbest bırakıldı 

Nisan 2019'da görevi bırakmak zorunda kalan Buteflika'nın sonrasında, bu adımı yeterli görmeyen ve sokakta gösterilerine devam eden protesto hareketi, rejimde köklü bir değişim talebiyle gösterilere devam etti. Ancak, özellikle ordunun ve yönetimin bastırmasıyla gidilen Aralık 2019'daki seçimlerde Cumhurbaşkanı Tebbun, birinci turda göreve geldi.

Tebbun göreve gelmesine rağmen protestolarına ara vermeyen Hirak hareketi, gerek yönetimin yargı ve kolluk kuvvetleriyle uyguladığı baskılar gerekse dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 nedeniyle gösterilerini Mart 2020'de sonlandırdı.

Tebbun yönetimi, Kasım 2020'de Cezayir'i "eski dönemin aksaklıklarından kurtaracak anahtar" şeklinde tanımladığı bir anayasa için Kasım 2020'de ülkeyi referanduma taşıdı. Ancak, referandum, yüzde 25'in altında bir katılım oranıyla yüzde 68 halk oyuyla kabul edildi.

Cumhurbaşkanı affıyla 33 gösterici serbest bırakıldı

Cezayir'de 22 Şubat 2019'da başlayan Hirak hareketi, gösterileri bırakmasına rağmen sokağın taleplerinin günlük siyasete etkisi devam etti.

Ülkede son olarak "köklü değişim" ve gösterilerde tutuklananların serbest bırakılması talebiyle 17 Şubat'ta yüzlerce kişinin katılımıyla gösteriler düzenlendi.

Ülkede sokağın taleplerini karşılamak sloganıyla yola çıktığı yeni bir anayasayı halk oylamasından geçiren Tebbun, erken seçim için düğmeye bastı ve parlamentoyu feshetti. Yaptığı ulusal sesleniş konuşmasında protesto hareketinden övgüyle bahseden Cumhurbaşkanı Tebbun, Hirak aktivisti 33 kişiyi Cumhurbaşkanlığı affıyla serbest bırakılacağını duyururken göstericilerin bir kısmının ise tutuksuz yargılanarak ailelerine kavuşacağını duyurdu.

Tebbun, kamuoyunda eleştirilerin odağındaki hükümette de 48 saat içinde kapsamlı bir revizyon yapılacağını belirtti ve bu değişikliği dün tamamladı. Kabinedeki 40 bakanlıktan 6'sını fesheden Tebbun, yeni kabinede altı yeni isme de yer verdi. Görevden alınan bazı bakanlıkların icraatları nedeniyle kamuoyunda ve sosyal medyada eleştiri toplayan isimlerden olması dikkati çekti.

Cezayir Cumhurbaşkanı'nın son dönemde Almanya'da toplamda üç ay süren yeni tip koronavirüs (Kovid-19) tedavilerinden sonra ülkeye döndüğünde attığı adımlar, Hirak hareketinin taleplerinin yönetimde karşılık bulduğuna işaret ediyor. Hirak hareketine bağlı tutukluların serbest bırakılması, seçimlerde temsili arttırmaya yönelik adımlar, Tebbun'un seçimlerle parlamentoda yeni dönemi başlatma girişimi ve eleştirilen isimlerin hükümetten çıkarıldığı kabine revizyonu gibi icraatlar, Cezayir sokağının siyasete tesirinin sürdüğü şeklinde yorumlanıyor.

Yolsuzluk soruşturmaları devam ediyor

Son iki yıldaki gösterilerde, ülkedeki siyaset ve oligarşiden yolsuzluğa bulaşanlardan hesap sorulması ortak bir talep olarak öne çıktı.

Buteflika'nın istifasının ardından, ordunun kamuoyu önünde yargıya işaret vermesiyle, ülkenin en etkin isimleri arasında sayılan eski Cumhurbaşkanı'nın kardeşi Said Buteflika, eski başbakanlar, iş adamları, üst düzey bürokratlar, istihbarat şefleri gibi birçok isim hakkında yolsuzluk soruşturmaları başlatıldı. Bunlardan bazıları gözaltına alındı, tutuklandı, yargılamaları tamamlananlardan bazıları hapse mahkum edildi.

Ancak, protestocuların bazıları hızlı seyreden yolsuzluk soruşturmalarını desteklerken bazıları bu soruşturmaların yolsuzlukla mücadeleden ziyade Buteflika ekibinin tasfiyesi için kullanıldığı eleştirisinde bulundu.

Seçim yasası gündemde

Parlamentonun lağvedilmesinin ardından ülkenin girdiği seçim yolunda sıradaki en önemli gündem maddesinin yeni seçim yasası olması bekleniyor.

Cezayir Cumhurbaşkanlığı, geçen ay hazırladığı yeni seçim yasası taslağıyla, seçmenlerin aday listelerinde sıralamayı istediği şekilde seçebileceği "açık liste" sistemine geçilmesini içeren teklifi siyasi partilere gönderdi. Söz konusu adımın, yerleşik siyasetin aday listelerini düzenleyerek yönetime gelecek isimleri belirlemesinin önüne geçilmesinin amaçlandığı yerel basında belirtildi.

Bunun yanı sıra, siyasi partilerin ve bağımsızların aday listelerini İçişleri Bakanlığının değil, geçen yıl kurulan Bağımsız Seçim Komisyonu'nun onaylayacağı taslakta yer aldı.

Adayların, nefret dili ve ayrıştırma kullanmasına müsaade edilmemesi de taslakta dikkati çekti. Adaylara kampanyalarında harcayabileceği üst limitler belirlendi.

Partilerden gelen teklifler doğrultusunda cumhurbaşkanlığına bağlı uzmanların nihai taslak üzerinde çalıştığı belirtiliyor.

Yorumlar (0)
banner11
6
parçalı bulutlu
Günün Anketi Tümü
Bu yıl sizce hangi takım şampiyon olur?
Bu yıl sizce hangi takım şampiyon olur?
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Alanyaspor 26 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 26 62
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 26 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20