Esir Osmanlı askerlerinin mektupları bulundu

Türk Kızılay Genel Müdürü İbrahim Altan, Kırıkkale'den Hacı Dede'nin Birinci Dünya Savaşı'nda Yemen'de İngilizler tarafından esir alındıktan sonra ailesine yazdığı ancak dönemin koşulları gereği ulaştırılamayan mektubunu torununa teslim etti.

Gündem 10.06.2021, 16:12 yavuzer yılmaz
3
Esir Osmanlı askerlerinin mektupları bulundu
banner10

Balkan Savaşı ve Birinci Dünya Savaşı döneminde esir düşen Osmanlı askerlerinin ailelerine yazdıkları mektuplar, Türk Kızılay tarafından Osmanlıcadan Türkçeye çevrilerek yıllar sonra torunlarına ulaştırılmaya başlandı.

O dönem adı Hilal-i Ahmer olan Türk Kızılayın arşivinde Balkan Savaşı'ndan Kurtuluş Savaşı'na kadarki süreçte esir düşen Osmanlı askerlerine ve Osmanlı'nın esir aldığı yabancı askerlere ait 308 bin 645 esir kartı bulunuyor.

Bu kartlardaki bilgiler, 75 esir defterinde tutuluyor ayrıca çeşitli sebeplerle sahibine ulaştırılamayan yaklaşık 30 bin mektup, Kızılayın arşivinde titizlikle korunuyor.

Barınma, yiyecek, ilaç ve giyecek gibi birçok alanda dünyanın her yerinde ihtiyaç sahiplerinin yanında bulunan Türk Kızılay, savaş döneminde vatan topraklarından çok uzakta olan askerlerin mektuplarını, Osmanlıcadan Türkçeye çevirerek yakınlarına ulaştırmaya başladı.

Bu kapsamda, Türk Kızılay ilk olarak, Genel Müdür İbrahim Altan ve beraberindeki heyetle, Kırıkkale'nin Çelebi ilçesine bağlı Karaağaç köyünden Hacı Dede'nin 1914'te Birinci Dünya Savaşı'nda Yemen'de İngilizler tarafından esir alındıktan sonra ailesine yazdığı ancak dönemin koşulları gereği ulaştırılamayan mektubunu torununa teslim etti.

Hacı Dede'nin esir kampından ailesine yazdığı mektupta, "Üç senedir esir bulunuyorum. Şimdiye değin memleketim canibinden hiçbir mektup alamadım. Bundan dolayı tahsil eden ahval-i müellimemi (çileli halimi) hiçbir suretle tarif edemem. Lütfen atideki adrese bil-müracaa pederim Süleyman Ağa’nın hayat ve mematından ber-haber yetiştirmenizi kemal-i ehemmiyet suzişle istirham eylerim efendim." ifadeleri yer alıyor.

Genel Müdür İbrahim Altan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 11 Haziran 1868'de kurulan Türk Kızılayın kuruluşunun bu sene 153. yılının kutlandığını söyledi.

Derneğin ilk etapta özellikle savaşlarda yaralanan ve hasta askerlerin ihtiyaçlarını gidermek ve tedavi etmek için kurulduğunu anlatan Altan, şöyle konuştu:

"1877'de Hilal-i Ahmer adını alıyor. O tarihten itibaren de Osmanlı-Rus Savaşı, Trablusgarp ve tüm cephelerde görev yapıyor. Kurucularımızdan itibaren bu aziz ve kutsal müesseseye hizmet veren ve ahirete göçen bütün büyüklerimize ve bütün bağışçılarımıza Allah'tan rahmet diliyoruz. Halen görev yapan ve hayatta olan, bağışlarıyla destek olan herkese sıhhat ve afiyet diliyoruz. Bu kurum ülkemiz ve dünya için çok kıymetli bir kurum. Türk Kızılay, bütün insanlığın ızdırabını giderme odaklı, insanlığın dertleriyle ilgilenen, gerek olağan durumlarda gerekse olağanüstü hallerde, afetlerde ve savaşlarda hizmet eden çok kıymetli bir kurum."

"308-309 bin civarında esir kartı var"

Altan, Türk Kızılayın çok derin bir tarihi olduğunu, bu tarih içerisinde aldığı görev ve vazifelerin bulunduğunu aktardı.

Bu vazifelerden birisinin de 1912'den itibaren Osmanlı Devleti'nin savaşlarda vermiş ya da almış olduğu esirlerin süreçlerini takiple ilgili olduğunu vurgulayan Altan, şöyle devam etti:

"1912'de esirler şubesi kuruluyor. Bu şubeyle dünyanın dört bir yanına dağılmış olan Osmanlı esirlerinin süreçlerini takip ediyorlar. Kim nerede, bunların kayıtları tutuluyor, takip ediliyor ve hem onların aileleriyle olan irtibatları hem de ailelerin onlarla olan irtibatları sağlanıyor. Elimizde yaklaşık olarak 308-309 bin civarında esir kartı var. Şu anda bunları Latinize ediyoruz. Hemen hemen yarısına geldik. Bunların yanında bu süreçte esirlerin ailelerine veya ailelerin esirlere yazmış olduğu mektuplar var. Bu mektuplardan bir kısmı maalesef dönemin şartları gereği ulaşamamış. Bu ulaştırılamayan mektupları arkadaşlarımız ve arşiv müdürlüğümüz çalıştı ve hepsini Latinize etti."

Altan, hangi mektubun kime ait olduğunu artık gayet rahat anladıklarını ve bunları ailelere ulaştırmak için de çalışma başlattıklarını belirtti.

"Çok kıymetli bir hazine bulmuşçasına seviniyorlar"

Bunların içerisinde tüm bilgileri net olan, 1914'te Yemen'de esir düştükten sonra bugünkü Myanmar ülkesinin Şivebo bölgesinde kampa götürülen Hacı Dede'ye ait bir mektup bulunduğunu anlatan Altan, şunları kaydetti:

"Orada 3 yıl kalmış. Bu süre içerisinde ailesiyle irtibat kuramamış. Sonra yazmış olduğu mektup Hilal-i Ahmer'e gelmiş fakat dönemin şartları gereği maalesef teslim edilememiş. Latinize ettiğimiz 30 bin mektuptan birini, arkadaşlarımızın aileyi bulmasıyla geldik ve torununa teslim ettik. Torunun adı da Hacı Dede. Ailenin elinde de bir bilgi yoktu. Sadece dedelerinin esir olduğunu ve esaretten geldiğini biliyorlar. Şimdi ellerinde çok çok kıymetli bir belge oldu. Yaklaşık 103 yıl gecikmiş bir mektup. Torunu yaşıyor, torununun torunu var. Hepsi buradalar ve mutlu oldular. Çok kıymetli bir hazineyi bulmuşçasına seviniyorlar. Bundan sonraki nesillerine de bu hazineyi aktaracaklar."

Hacı Dede'nin torununun oğlu Mehmet Kuzucu da "Rahmetli Hacı dedemiz bize esir olduğu dönemde bir mektup yazmış. Mektubu bize teslim ettikleri için Türk Kızılaya çok teşekkür ederiz. Allah razı olsun. Şimdiye kadar haberimiz yoktu. Çok duygulandık, ilk defa böyle bir şeye şahit olduk. Genel müdürümüze ve çalışanlarına teşekkür ediyoruz. İlk duyduğumuzda mektubu şok geçirdik. Ne diyeceğimi bilemiyorum, kusuruma bakmayın, çok heyecanlandım. Dedemin yattığı yerlerde nur gölü olsun." diye konuştu.

Yorumlar (0)
banner11
28
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30