Haroğlu Dağı ekonomiye değer katacak

Prof. Dr. İnanç Özgen,

Gündem 26.05.2021, 13:29 yavuzer yılmaz
4
Haroğlu Dağı ekonomiye değer katacak
banner10

Elazığ'da araştırma yürüten Fırat Üniversitesi (FÜ) Biyomühendislik Fakültesi Öğretim Üyesi Entomolog Prof. Dr. İnanç Özgen, 2 bin 340 rakımlı Haroğlu Dağı'nda ekonomik değeri yüksek olduğu belirtilen "bombus arısı"nın 5 türünü tespit etti.

Haroğlu Dağı'nın kuzey yamacında bir süre önce literatürde "Pygopleurus koniae" olarak isimlendirilen Glaphyridae familyasından olduğu belirlenen böcek türünü tespit ederek "Kürklü düğün böceği" adını veren Prof. Dr. Özgen, çalışmalarını aynı bölgede yoğunlaştırdı.

Araştırmaları neticesinde 5'i örtü altı yetiştiriciliğinde verim ve kaliteyi arttırması, üretim maliyetlerini azaltması nedeniyle kullanımı yaygınlaşan "bombus" başta olmak üzere 6 arı türünü kayıt altına alan Özgen, ballıbaba bitkisi üzerinde tespit ettiği "bombus terrestris", "labidarus", "velox", "megabombus" ve "hortorum" ile "xylocopa violacea" türlerinin aynı habitatta birbirleriyle uyum içerisinde aynı bitkinin polenleriyle beslendiğini belirledi.

"Bu kadar türü bir arada bulmamız rezerv alanı olduğunu gösteriyor"

Prof. Dr. Özgen AA muhabirine yaptığı açıklamada, artan dünya nüfusuna bağlı olarak gıda ihtiyacının karşılanması için tüm ülkelerin tarım ve hayvancılık alanındaki üretimlerini arttırmaya yönelik çalışma yürüttüğünü söyledi.

Gelişmiş ülkelerde buna bağlı olarak sera ve besicilik faaliyetlerinin büyük önem kazandığına, bu noktada yetiştiriciliği yapılan meyve, sebze ve yem bitkilerinin veriminin arttırılmasında tozlaşmayı sağlayıcı "bombus arıları"nın kullanıldığına işaret eden Özgen, bu türler içinde en dikkat çeken, ticari olarak üretimi yapılanın "bombus terrestris" olduğunu aktardı.

Özgen, "bombus terrestris" türünün ülkede hem Türk hem de yabancı firmalar tarafından seralarda özellikle domates, biber, patlıcan gibi ürünlerin verimini attırmak için tozlayıcı böcek olarak üretilip, satıldığına işaret ederek, şunları kaydetti:

"Bombus terrestrisin dünya genelinde 100 milyon avroya yakın pazar payı var. Bombusların doğadaki bulunuşları da çok önemli. 50 bombus türü yaklaşık 9 ayda bir hektar arazideki tüm bitkileri tozlama kapasitesine sahip. Bu bombus türleri, yem bitkilerinde, üçgül ve yoncada yüzde 30-40'a varan verim artış sağlaması açısından çok önemli. Bölgede kısa sürede bu kadar türü bir arada bulmamız, bunların rezerv alanı olduğunu gösteriyor."

- "Bu türlerin tozlayıcı arı sektöründe önemli bir yere geleceğini düşünüyorum"

Özgen, bombus terrestiris türünün geçmiş yıllarda ithal edilirken, son yıllarda özellikle Akdeniz Bölgesi'nde yerli ve yabancı firmalar tarafından üretilmeye başlandığını ve ihraç edildiğini aktararak, Haroğlu Dağı ve laboratuvar ortamında yaptığı gözlemler ile uluslararası makaleler ışığında bombus terrestris gibi bulduğu diğer türlerin de seracılık, meyve ve sebze bahçeleri ile yem bitkisi üretiminde verimin artırılması amacıyla kullanılabileceğini, ekonomiye önemli bir katkı sağlayacağını öngördüğünü dile getirdi.

"Bombus hortorum türünde hortum uzunluğunun ve jenerasyon sayısının daha fazla olması diğer türlere göre avantaj sağlıyor. Sadece besin zinciri daha sınırlı ancak bu bölgede o problem de yok. Her türlü bitkiyle tozlaştırdığını saptadık." ifadelerini kullanan Özgen, özellikle üçgül ve yonca gibi yem bitkilerinde tohum verimini artırdığı için bu türün bölge ve ülke hayvancılığı ile meralar için çok önemli olduğunu düşündüğünü belirtti.

Özgen, "'Bombus terrestris', 'labidarus', 'velox', 'megabombus' ve 'hortorum' türlerinin 100 milyon avroluk ekonomik hacme sahip olan tozlayıcı arı sektöründe önemli bir yere geleceğini düşünüyorum." dedi.

Doğal yaşam alanlarının korunması

Yapılan bir araştırmada dünya tarımsal üretiminin en az üçte birinin arıların tozlaşma işlevi sayesinde sağlandığını anlatan Özgen, tarım alanlarının bilinçsiz genişletilmesi ve hayvancılık faaliyetlerinden dolayı doğal habitat alanlarının tahrip olması sonucu polinatör (tozlayıcı) böcek popülasyonunun azalmasına hatta yok olmasına neden olduğunu ifade etti.

Prof. Dr. Özgen, gelecekte yaşanabilecek ihtiyaca karşı polinatör böceklerin Haroğlu Dağı gibi diğer doğal yaşam alanlarının korunmasının önemine işaret ederek, "Yerel ortamda bu türleri bulmamızın, dışarıdan getirilerek ülkemizde üretilen varyasyonların yapacağı olumsuzlukları da azaltacağını düşünüyorum. Çünkü bu türler lokal varyasyonlarla üretildiği zaman çok daha fazla tozlaşma kabiliyetine sahip bireylerin doğaya salınma ihtimali artacak." diye konuştu.

Yorumlar (0)
24
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 38 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 38 65
5. Alanyaspor 38 64
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 38 57
9. Adana Demirspor 38 55
10. Sivasspor 38 54
11. Kasımpaşa 38 53
12. Hatayspor 38 53
13. Galatasaray 38 52
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 38 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 38 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 38 93
2. Liverpool 38 92
3. Chelsea 38 74
4. Tottenham 38 71
5. Arsenal 38 69
6. M. United 38 58
7. West Ham United 38 56
8. Leicester City 38 52
9. Brighton 38 51
10. Wolverhampton Wanderers 38 51
11. Newcastle 38 49
12. Crystal Palace 38 48
13. Brentford 38 46
14. Aston Villa 38 45
15. Southampton 38 40
16. Everton 38 39
17. Leeds United 38 38
18. Burnley 38 35
19. Watford 38 23
20. Norwich City 38 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 38 73
3. Atletico Madrid 38 71
4. Sevilla 38 70
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 38 62
7. Villarreal 38 59
8. Athletic Bilbao 38 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 38 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Elche 38 42
14. Espanyol 38 42
15. Getafe 38 39
16. Mallorca 38 39
17. Cadiz 38 39
18. Granada 38 38
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 38 31